Prezydent Wenezueli Nicolás Maduro stanął przed sądem w Nowym Jorku i oświadczył, że nie jest winny. Stało się to niecałe 48 godzin po tym, jak siły amerykańskie zabrały go wraz z żoną z kompleksu w Caracas. Rząd USA oskarżył go o spisek związany z przemytem narkotyków.

Sprawa karna przeciwko Maduro będzie toczyć się w systemie sądowniczym podobnie jak każda inna wniesiona w Nowym Jorku, w oparciu o dowody i prawo amerykańskie. Jak informuje BBC, prokuratorzy w akcie oskarżenia stwierdzili, że Maduro, jego żona, syn i ich wspólnicy zaangażowali się w spisek dotyczący przemytu kokainy i współpracowali z kartelami uznanymi za grupy terrorystyczne. Oskarżeni rzekomo nadużyli swoich stanowisk publicznych i skorumpowali niegdyś legalne instytucje w celu sprowadzenia ton kokainy do Stanów Zjednoczonych.

Obrona Madury i twierdzenia o porwaniu

Maduro w przeszłości określał takie oskarżenia jako narzędzie do realizacji ‚imperialnych‘ planów mających na celu uzyskanie dostępu do bogatych złóż ropy naftowej Wenezueli. Podczas poniedziałkowej rozprawy sądowej jego prawnik zasugerował, że powinien on być chroniony immunitetem jako lider suwerennego państwa, a jego siłowe przejęcie przez Stany Zjednoczone jest nielegalne.

Opuszczając sąd, Maduro powiedział po hiszpańsku, że jest ‚porwanym prezydentem‘ i ‚jeńcem wojennym‘. Jego żona Cilia Flores była, według oświadczenia jej adwokata Marka E. Donnelly’ego, w dobrym nastroju. Donnelly dodał, że ‚liczymy na zbadanie i zakwestionowanie dowodów, którymi dysponuje rząd‘. Ona również oświadczyła, że nie jest winna.

Szczegóły aktu oskarżenia

W 25-stronicowym akcie oskarżenia amerykańscy prokuratorzy przedstawili sprawę, która rzekomo rozpoczęła się w 1999 roku, kiedy Maduro został po raz pierwszy wybrany na funkcję publiczną. Stwierdzono, że on, Flores, jego syn Nicolás Ernesto Maduro Guerra oraz trzy inne osoby uczestniczyli w ‚niezmordowanej kampanii przemytu kokainy‘.

Oskarżeni zostali również obecny i były minister spraw wewnętrznych Wenezueli, którzy nadzorowali siły policyjne kraju – Diosdado Cabello Rondón i Ramon Rodriguez Chacin – a także Hector Rusthenford Guerrero Flores, rzekomy przywódca gangu Tren de Aragua. USA oferują nagrody za informacje prowadzące do aresztowania Cabella Rondóna i Guerrery Floresa, który w grudniu został oskarżony w Nowym Jorku o wymuszenia, import narkotyków i inne przestępstwa.

Reakcje po amerykańskim nalocie

Po amerykańskim nalocie Cabello Rondón pojawił się w wenezuelskiej telewizji i wezwał mieszkańców, by ‚ufali naszemu przywództwu, ufali naszym wojskowym i politycznym liderom w sytuacji, w której się znajdujemy‘. Łącznie sześć osób usłyszało cztery zarzuty, w tym udział w spisku narkotykowym z wyznaczonymi grupami terrorystycznymi, spisek w celu przemytu kokainy do USA oraz posiadanie i używanie nielegalnej broni – przede wszystkim karabinów maszynowych – do realizacji rzekomego spisku.

Współpraca z grupami terrorystycznymi

Akt oskarżenia zarzuca im współpracę z Farc (Rewolucyjnymi Siłami Zbrojnymi Kolumbii), kartelami Sinaloa i Zetas oraz Tren de Aragua. Rząd USA uznał je wszystkie za grupy terrorystyczne w lutym 2025 roku. Prokuratorzy twierdzą, że oskarżeni zapewniali ‚osłonę policyjną i wsparcie logistyczne‘ dla transportów narkotyków przez Wenezuelę, wiedząc, że trafiają one do USA.

Działalność Madury przed i po objęciu urzędu

Zanim został prezydentem, Maduro według rządu USA wydawał paszporty przemytnikom narkotyków i ‚ułatwiał osłonę dyplomatyczną dla samolotów używanych przez osoby piorące brudne pieniądze do repatriacji zysków z narkotyków z Meksyku do Wenezueli‘. Po objęciu urzędu w 2013 roku rzekomo pozwolił handlowi narkotykami ‚kwitnąć dla własnych korzyści, dla korzyści członków jego reżimu oraz członków jego rodziny‘.

Prokuratorzy twierdzą, że jego żona, która była przewodniczącą Zgromadzenia Narodowego Wenezueli, przyjmowała setki tysięcy dolarów łapówek, w tym prowizje za bezpieczny przejazd transportów narkotyków. Małżonkowie rzekomo kontrolowali sponsorowane przez państwo gangi i ‚zlecali porwania, pobicia i morderstwa wymierzone w tych, którzy byli im winni pieniądze za narkotyki lub w inny sposób podkopywali ich operację przemytu‘.

Oskarżenia przeciwko innym członkom grupy

Prokuratorzy oskarżają Cabella Rondóna o współpracę z kolumbijskimi przemytnikami narkotyków przy ułatwianiu masowych transportów kokainy do Meksyku i ostatecznie do USA. Rodriguez Chacin rzekomo utrzymywał nieruchomość, w której znajdował się obóz Farc i szkoła szkoleniowa, i jest oskarżony o przyjmowanie łapówek od grupy w zamian za ochronę przed aresztowaniem i ściganiem.

Syn Madury, Maduro Guerra, jest oskarżony o regularne wizyty na wyspie Margarita u wybrzeży Wenezueli samolotem z paczkami, co do których władze wojskowe wierzyły, że zawierają narkotyki. Prokuratorzy twierdzą również, że w 2017 roku pracował nad transportem setek kilogramów kokainy do Miami i ‚rozmawiał ze swoimi partnerami w przemycie m.in. o transporcie kokainy gorszej jakości do Nowego Jorku, ponieważ nie mogła zostać sprzedana w Miami, o zorganizowaniu 500-kilogramowej dostawy kokainy, która miała zostać wyładowana z kontenera towarowego w pobliżu Miami, oraz o używaniu kontenerów ze złomem metalowym do przemytu kokainy do portów Nowego Jorku‘.

Aspekty prawne i dalszy tryb postępowania

W poniedziałek Maduro Guerra potępił amerykańską operację jako ‚bezpośrednie zagrożenie dla globalnej stabilności politycznej‘. Wenezuelski kongresman powiedział: ‚Jeśli znormalizujemy porwanie głowy państwa, żaden kraj nie będzie bezpieczny.‘ W akcie oskarżenia prokuratorzy wystąpili również o przepadek mienia i pieniędzy oskarżonych.

Sędzia sądu okręgowego USA Alvin Hellerstein wyznaczył kolejną rozprawę w sprawie na 17 marca. Trudno ocenić podstawy prawne sprawy przeciwko Maduro, ponieważ akt oskarżenia nie zawiera informacji o tym, jakie dowody mają przeciwko niemu prokuratorzy – stwierdziła obrończyni i była prokurator federalna Sarah Krissoff.

Charakter dowodów i przebieg postępowania

Ogólnie w aktach oskarżenia dotyczących międzynarodowego przemytu narkotyków jest ‚wiele wniosków i mało konkretów‘ – powiedziała Krissoff, która pracowała ponad dekadę w sądzie, w którym sądzony jest Maduro. Dokument technicznie nie musi szczegółowo określać dowodów, a w sprawach o tak dużej skali handlu narkotykami duża część tych dowodów jest poufna lub niejawna.

Krissoff spodziewa się, że części procesu będą zamknięte dla prasy i publiczności, a obrońcy będą musieli uzyskać poświadczenia bezpieczeństwa, by przeglądać materiały w zabezpieczonych strefach. W przypadku przeciwko Maduro prokuratorzy mają ‚prawdziwą przewagę‘, ponieważ budują sprawę od ponad dekady – dodała.

Kwestie prawa międzynarodowego

Kilku ekspertów prawnych, z którymi rozmawiała BBC, w tym Milena Sterio z Cleveland State University, uważa, że amerykańska operacja sprowadzenia Madury do Nowego Jorku naruszyła Kartę Narodów Zjednoczonych. Jednak teraz, gdy Maduro jest w USA, jego postawienie przed sądem jest niemal na pewno legalne według wewnętrznego prawa amerykańskiego.

‚Nasze sądy dawno uznały, że fakt, iż oskarżony został porwany lub siłowo sprowadzony do USA, nie jest powodem do umorzenia sprawy‘ – stwierdziła Sterio. BBC zwróciło się do adwokata Madury z prośbą o komentarz.